Sefyll yn yr etholiad

Wyt ti wedi ystyried bod yn Gynghorydd yng Nghymru?

Oes gennych chi ddiddordeb mewn cynrychioli pobl leol a gwneud gwahaniaeth i ddemocratiaeth leol? Os felly, darllenwch ymlaen a helpwch i lunio dyfodol Bwrdeistref Sirol Caerffili.

Oeddet ti’n gwybod y gallet ti gael dy dalu am gyflawni dy ddyletswyddau fel cynghorydd? Gallet ti hefyd hawlio lwfansau am fod yn gynghorydd, fel cael ad-daliad am gostau gofal plant neu bobl hŷn sy’n ddibynnol arnat ti yn ogystal â chostau teithio. Mae angen mwy o amrywiaeth o bobl, a phobl iau, sy’n dod o wahanol gefndiroedd i sefyll yn yr etholiadau lleol nesaf yng Nghymru yn 2022. Beth amdani? Gwylia’r ffilm fer hon i gael gwybod mwy.

Cer i wefan:

Mae Cynghorwyr yn chwarae rhan flaenllaw mewn cyfarwyddo a siapio effeithiolrwydd gwasanaethau lleol er lles y bobl leol.  Mae Cynghorwyr yn gweithio gyda gwasanaethau cyhoeddus a’r sector breifat er mwyn cyflawni’r amcanion hyn. Mae lleoliad y cynghorydd yn hanfodol yn y gymuned leol ac hefyd yn llais i’r gymuned. 

Er mwyn sefyll etholiad fel cynghorydd bwrdeistref sirol, mae angen i chi fod yn:

  • 18 oed o leiaf.
  • Yn Ddinesydd Prydeinig, y Gymanwlad neu’r Undeb Ewropeaidd.
  • Yn etholwr lleol, neu wedi byw, gweithio neu’n berchen eiddo yn y fwrdeistref sirol ers blwyddyn. 

Os ydych chi'n sefyll etholiad i Gyngor Tref neu Gymuned mae’r cymhwyster ‘lleol’ ychydig yn wahanol. Gallwch sefyll mewn etholiad os ydych yn byw yn y gymuned leol neu o fewn 4.8 cilomedr ohoni.

Os ydych am sefyll mewn etholiad ond nid ydych yn perthyn i barti gwleidyddol, gallwch sefyll fel cynghorydd annibynnol. Os ydych angen cefnogaeth blaid wleidyddol, bydd rhaid i chi ymuno ag un neu gael eich dewis fel ymgeisydd cyn yr etholiad. 

Ni allwch sefyll etholiad os ydych wedi cael eich diarddel, os ydych yn gweithio i’r cyngor neu os ydych wedi bod yn y carchar yn ddiweddar. Mae’r ystod lawn o ddiarddeliadau mewn etholiadau lleol yn gymhleth (Mae rhagor o wybodaeth yn amgaeëdig gyda’r pecyn enwebu).  Os ydych yn ansicr, bydd angen i chi chwilio am eich cyngor cyfreithiol eich hun.

Cyngor ar sut i sefyll mewn etholiad

Mae’r Comisiwn Etholiadol hefyd yn darparu llawer o wybodaeth ddefnyddiol am sefyll mewn etholiad lleol.

Comisiwn Etholiadol – Sut allaf ddarganfod am sefyll fel ymgeisydd?

Arolwg ymgeiswyr etholiadau lleol

Mae amrywiaeth yr ymgeiswyr sy’n sefyll etholiadau lleol a’r rhai sy’n cael eu hethol yn cael ei monitro gan Lywodraeth Cymru.  Mae dolen gyswllt i’r arolwg a’r llythyr sy’n cyd-fynd ar gael isod.

www.etholiad.cymru/caerffili

Llythyr atodol Ysgrifennydd y Cabinet (PDF)

Cysylltwch â ni